ประชาชนตำบลภูคาส่วนใหญ่เป็นชาวเขาเผ่าลั๊วะ นับถือศาสนาพุทธและนับถือผีบรรพบุรุษเป็นที่พึ่งทางใจ ส่วนใหญ่ยังมีความเชื่อทางไสยศาสตร์ และนับถือผีในการเจ็บไข้ไม่สบายจะใช้หมอทางไสยศาสตร์ช่วยขจัดปัดเป่าให้อยู่ดีสบาย เป็นการอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณีเก่าแก่ที่สืบทอดต่อกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษให้คงไว้แก่คนรุ่นหลังได้สืบทอดต่อไป ได้แก่ ประเพณีกินสะโหลด ตีพิ เพื่อบูชาเจ้าป่าเจ้าเขาช่วยให้การเพาะปลูกในปีนั้นๆ ให้ได้ผลผลิตดีประเพณีกินดอกแดง ประเพณีกินข้าวเม่าซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของชนเผ่า ประเพณีแต่งงาน ขึ้นบ้านใหม่ บายศรีสู่ขวัญ รดน้ำดำหัว งานศพ และพิธีบวงสรวงต่างๆ ตามความเชื่อของบรรพบุรุษที่ทำสืบทอดกันมาจนถึงปัจจุบัน การแต่งกาย ไม่มีเครื่องแต่งกายที่เป็นเอกลักษณ์ของเผ่าจะแต่งกายเหมือนชนพื้นเมืองทั่วไป
วัฒนธรรมประเพณี (วันสำคัญในแต่ละเดือน)
| ลำดับที่ |
กิจกรรม/ประเพณีวัฒนธรม |
เดือน |
หมายเหตุ |
| 1 |
ส่งเคราะห์หมู่บ้าน |
มีนาคม |
|
| 2 |
ปีใหม่เมือง (สงกรานต์) |
เมษายน |
|
| 3 |
การเลี้ยงผีไร่ |
มิถุนายน |
|
| 4 |
การกินสะโหลด |
สิงหาคม |
|
| 5 |
ตานข้วใหม่ |
ตุลาคม |
|
| 6 |
กินดอกแดง |
พฤศจิกายน |
|
ภูมิปัญญาท้องถิ่น
การละเล่นของชนเผ่าลั๊วะ จะประดิษฐ์เครื่องดนตรีจากไม้ไผ่ (ไม้ไผ่เฮี้ย) เพื่อนำไปตีบรรเลงประกอบพิธีสะโหลดมีชื่อว่า “ประเพณีตีพิ” จะกระทำกันในช่วงเดือน สิงหาคมของทุกปี
- ด้านการจักสาน เช่น สานกระติ๊บข้าว ไซดักปลา (ไซมะหลอด) กระบุง สานเสื่อ สุ่มไก่
การทักทอ เช่น การถักสวิงจากเปลือกเถาวัลย์ การถักไม้กวาด การถักแห
- ด้านยาสมุนไพร เช่น การนำพืชสมุนไพรมาต้ม กินแก้ปวดท้อง ปวดหัว ปวดเข่า
- ด้านหมอไสยศาสตร์ เช่น หมอเป่า หมอลน หมอสู่ขวัญ หมอผี
- ด้านศิลปินพื้นบ้าน เช่น เพลงซอ ค่าว จ้อย ดีดพิณ สีสะล้อ